تاریخ انتشار : سه شنبه 2 فروردین 1401 - 21:20
کد خبر : 1310

سفر به تجلی‌گاه «خرمی» و«آبادی»/به دیدار شاهکار معماری جهان برویم

سفر به تجلی‌گاه «خرمی» و«آبادی»/به دیدار شاهکار معماری جهان برویم
شهرستان خرم‌آباد، در مرکز لرستان و در دره‌ای باصفا و بر ساحل رودخانه خرم‌آباد قرار دارد و همه جاذبه‌های تاریخی و طبیعی که هر بیننده‌ و گردشگری به دنبال آن است را در خود جای داده است.

به گزارش نسیم صبا از مهر : به زعم بسیاری از محققان زمانی شهر مهم ایلامی خایدالو (هیدالو) برجای خرم آباد قرار داشته است، ظاهراً شهر قدیمی شاپورخواست (سابرخواست) در دوره ساسانی و قرون نخستین هجری دارای مسجد جامع و بازارها و ساختمان‌های بسیاری بوده و با فاصله کمی در ساحل چپ رودخانه جای داده شده بوده است.

هنوز بقایایی از دیوارهای بزرگ و پهن که از سنگ و ملاط به سبک دوره ساسانی است از محاذی شهر کنونی تا روستای تیر بازار دیده می‌شود.

خرم آباد، سرزمین تاریخ و طبیعت

در مجموع شهری که امروزه از آن به نام خرم‌آباد نام برده می‌شود از نخستین سکونت گاه‌های مردم ایران به شمار می‌رود. آبشارهای زیبا، سراب‌ها، دریاچه کیو، پارکهای جنگلی، آبسرده، بیدهل، گلستان، رباط، زاغه، آبشار بیشه و … از جمله جاذبه‌های و منظر طبیعی این شهرستان محسوب می‌شود.

رودخانه‌های کشکان و رودخانه خرم آباد از این شهر عبور می‌کند و ارتفاعات «مخمل کوه»، «یافته»، «سفید کوه»، «هشتاد پهلو»، «کوکلا»، «تاف» و … از مهم‌ترین کوه‌های آن به شمار می‌رود.

اهمیت این شهرستان علاوه بر موقعیت استراتژیک آن به عنوان پل ارتباطی شمال به جنوب به آثار تاریخی و ما قبل تاریخ موجود در این شهرستان بازمی گردد.

سفر به تجلی‌گاه «خرمی» و«آبادی»/به دیدار شاهکار معماری جهان برویم

غارهای پیش از تاریخ «کنجی»، «یافنه»، «پاسنگر»، «گر ارجنه»، «قمری»، پل «شاپوری»، قلعه «فلک الافلاک»، آسیاب «گبری»، «گرداب سنگی»، «مناره آجری»، مقبره «بابا طاهر»، «سنگ نوشته»، پل «صفوی»، حمام «گپ» و … از جمله آثار تاریخی موجود در این شهرستان است.

قلعه فلک الافلاک، شاهکار معماری دنیا

قلعه «فلک الافلاک» بر بلندای تپه‌ای باستانی و طبیعی در مرکز شهر خرم آباد واقع شده است و دارای هشت برج و دو حیاط مستطیل شکل بوده است.

ارتفاع بلندترین دیوار این قلعه سترگ و باشکوه تا سطح تپه پنج متر و ۲۲ سانتی متر و مساحت کلی آن پنج هزار و ۳۰۰ متر مربع و پلان بنای این قلعه تاریخی به صورت هشت ضلعی نامنظم است.

ورودی قلعه «فلک الافلاک» در جبهه شمالی و در برج جنوب غربی به عرض ۱۰ متر و ۲۰ سانتی متر و ارتفاع سه متر ساخته شده و در ساخت این بنا از مصالحی چون خشت، آجر (قرمز و بزرگ)، سنگ و ملات استفاده شده است.

از جمله نکات قابل تأمل در این بنای بی نظیر وجود چاه قلعه به عمق ۴۲ متر در حیاط اول و گریزگاه اضطراری در حیاط دوم است.

زیبایی و معماری شگفت انگیز قلعه «فلک الافلاک» موجب شده که این قلعه تاریخی و باستانی لرستان از سوی بسیاری از کارشناسان به عنوان یکی از شاهکارهای مهندسی و معماری دنیا لقب گیرد.

سفر به تجلی‌گاه «خرمی» و«آبادی»/به دیدار شاهکار معماری جهان برویم

این اثر همان دژ معروف «شاپورخواست» است که در تاریخ ذکر شده است، این قلعه به لحاظ موقعیت استراتژیکی خود در قرن چهارم هجری قمری به عنوان مقر حکومت آل حسنویه و گنجور در زمان آل بویه در آمد و از قرن ششم هجری پس از ساخته شدن شهر جدید خرم آباد این قلعه نیز به نام خرم آباد معروف شد و احتمالاً نام «فلک الافلاک» در دوره قاجار به آن اطلاق شده است.

از بدو شکل گیری، این بنای عظیم و دیدنی تا به حال کاربری‌های سیاسی، نظامی، خزانه سلطنتی، مقر حکومتی، پادگان نظامی و زندان سیاسی داشته است و اکنون نیز به عنوان موزه باستان شناسی، مردم شناسی و آزمایشگاه مرمت اشیا و چایخانه سنتی از آن استفاده می‌شود.

این بنای کم نظیر مربوط به دوره ساسانی است و به شماره ۸۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

سنگ نوشته، نمادی از فرهنگ و تمدن قوم لر

در مرکز شهر خرم آباد ضلع شرقی خیابان شریعتی و در مسیر قدیمی شهر تاریخی «شاپور خواست» به خوزستان سنگ نوشته‌ای به شکل مکعب که به صورت یکپارچه متصل به صخره‌ای طبیعی بوده است، قرار دارد.

ارتفاع متون کتبیه دار با احتساب دوپله در چهار ضلع سنگ نوشته ۳۴۴ سانتی متر است.

این کتیبه به خط کوفی و زبان فارسی دور تا دور ستون سنگی تحریر شده است که در گذشته به «برد نوشته» معروف بوده است.

سفر به تجلی‌گاه «خرمی» و«آبادی»/به دیدار شاهکار معماری جهان برویم

کتیبه با بسم الله شروع شده و موضوع آن مربوط به حکم امیر اسفهسالار کبیر ظهیرالدین و الدوله معین الاسلام طغرل لتکین ابوسعید برسق در خصوص بخشش علفچر در چراگاه‌های شاپور خواست و ممنوعیت برخی سنت‌هایی ناپسند در عهد سلطنت ملکشاه سلجوقی به تاریخ ۵۱۳ هجری قمری است.

این یادمان فرهنگی مربوط به دوره سلجوقی بوده و به شماره ۳۹۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

حمام تاریخی «گپ»، نمونه‌ای از معماری دوران صفوی

حمام «گپ» در مرکز شهر خرم آباد و در کنار میدان گپ واقع شده و منسوب به حسین خان ساکی است.

احتمال می‌رود این بنا با بنای پل «گپ» خرم آباد هم دوره باشد که در دوره شاه سلطان حسین صفوی بنا شده است، مساحت آن قریب به ۷۹۰ متر مربع است و به نظر می‌رسد در ادوار بعدی نیز در آن تغییراتی لحاظ شده است.

تزئینات ساده گچبری در رسمی بندی‌های زیر گنبد آن وجود دارد و هیچ شواهدی دال بر وجود نقاشی و آهک بری در آن وجود ندارد.

در گذشته آب رسانی بنا از چاهی موسوم به «گور» یا «گاورو» که در قسمت «تون» قرار دارد؛ تأمین می شده و فاضلاب آن از طریق تنبوشه‌های در زیر خیابان فردوسی به رودخانه می ریخته است.

سفر به تجلی‌گاه «خرمی» و«آبادی»/به دیدار شاهکار معماری جهان برویم

در قسمت بی نه دو ستون سنگی و در گرم خانه نیز چهار ستون سنگی وجود دارد، قوس‌های اجرا شده در بنا همگی از نوع شبدری کند است.

این بنا مربوط به دوره صفویه بوده و به شماره ۲۳۵۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

غار «یافته» خرم آباد، مکانی ارزشمند در باستان شناسی پارینه سنگی

غار «یافته» خرم آباد، مکانی ارزشمند در باستان شناسی پارینه سنگی جهان محسوب می‌شود. این غار برای اولین بار در سال ۱۹۶۵ میلادی توسط «فرانک هول» باستان شناس آمریکایی مورد کاوش قرار گرفت.

در سال ۸۴ نیز دومین دوره کاوش این غار توسط هیئت مشترک ایران و بلژیک آغاز شد، سرپرست ایرانی هیئت کاوش در اظهار نظری پیش از این عنوان کرده بود: غار «یافته» به دلیل دارا بودن بیش از دو متر رسوبات باستان شناختی اواخر عصر یخ شامل بقایای فرهنگی دوره پارینه سنگی جدید دارای اهمیت فراوانی در مطالعه فرهنگ اوایل این دوره در خاور نزدیک و اروپا است.

وی با اشاره به اینکه بقایای فرهنگی باقی مانده از انسان‌های مدرن با عنوان فرهنگ «اوریناسی» شناخته می‌شود، اظهار داشت: این فرهنگ مربوط به انسان‌هایی است که ابزارهای کارآمدی که اغلب بر روی تیغه ساخته می شده، برای شکار و سایر منظورها استفاده می‌کردند.

سفر به تجلی‌گاه «خرمی» و«آبادی»/به دیدار شاهکار معماری جهان برویم

سرپرست بلژیکی گروه کاوش غار «یافته» نیز پیش از این عنوان کرده بود: در مطالعات انجام شده شباهت‌های فراوانی میان مصنوعات سنگی و فرهنگ «اوریناسی» اروپا وجود دارد.

«مارسل اوت» افزود: تا پیش از این کاوش‌ها، برخی از متخصصان فرهنگ «اوریناسی»، پارینه سنگی جدید را مختص اروپا و حاشیه شرقی مدیترانه می‌دانستند.

لرستان به دلیل دارا بودن شرایط مساعد آب و هوایی، محیط مناسبی برای استقرار بشر در زمان‌های پیش از تاریخ بوده است و این اهمیت باعث شده در سال ۱۹۶۵ میلادی دره خرم آباد به عنوان مرکز مطالعات پیش از تاریخی دانشگاه پل آمریکا به سرپرستی دکتر «فرانک هول» و «کنت فلانری» قرار گیرد.

آبشار «نوژیان»، محل جمع آوری گیاهان منحصر به فرد دارویی

افزایش ۱۳ درصدی ورود مسافران نوروزی به لرستان

سفر به تجلی‌گاه «خرمی» و«آبادی»/به دیدار شاهکار معماری جهان برویم

عباس شرفی مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای لرستان هم امروز سه شنبه در گفت و گو با رسانه‌ها گفت: از ۲۵ تا ۲۹ اسفند ماه ۱۴۰۰، تردد دو میلیون و ۴۲۲ هزار و ۷۲۴ وسیله نقلیه توسط ۶۸ تردد شمار برخط موجود در محورهای استان لرستان ثبت شده است.

وی افزود: این میزان تردد نسبت به مدت مشابه سال گذشته با یک میلیون و ۸۹۲ هزار و ۷۹۵ وسیله نقلیه ۲۸ درصد افزایش نشان می‌دهد.

مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای لرستان گفت: در روز یکشنبه ۲۹ اسفند ۱۴۰۰ تعداد ۳۹۰ هزار و ۳۱۹ وسیله نقلیه در محورهای استان تردد کرده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل با ۳۳۴ هزار و ۱۲۸ از رشد خوبی برخوردار شده است.

شرفی با بیان اینکه درصد تردد وسایل نقلیه سنگین در روز ۲۹ اسفند ۱۰.۳ درصد بوده است، اظهار داشت: در پنج روز اول طرح نوروزی از ۲۵ تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۰، تعداد ۲۱ هزار و ۵۸۴ نفر از خدمات حمل و نقل عمومی برون شهری استان بهره مند شده‌اند که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۱۲ درصد رشد دارد.

شرفی گفت: همچنین تعداد مسافران ورودی به استان در این مدت ۲۶ هزار و ۲۶۱ نفر بوده که نسبت به سال گذشته با ۱۳ درصد افزایش همراه است و تعداد مسافران خروجی از استان ۱۲ هزار و ۹۲ نفر گزارش شده که ۳۰ درصد افزایش نشان می‌دهد.

۱۴۲ راهنمای گردشگری جاذبه‌های لرستان را به مسافران معرفی می‌کنند

سفر به تجلی‌گاه «خرمی» و«آبادی»/به دیدار شاهکار معماری جهان برویم

سیدامین قاسمی مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان هم اظهار کرد: ۱۴۲ راهنمای گردشگری مجرب در دو شیفت کاری جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و گردشگری، فرهنگ و آداب و رسوم استان لرستان را به مسافران نوروزی معرفی می‌کنند.

قاسمی با اشاره به وجود چشمه و آبشارهای خدادادی بی‌شمار در استان لرستان تشریح کرد: استان لرستان با وجود طبیعت و قدمت تاریخی از دیرباز مورد استقبال گردشگران بوده و راهنمایان گردشگری مجموعه میراث‌فرهنگی لرستان به منظور راهنمایی و ارائه خدمات گردشگری در اکثر نقاط پربازدید حضور دارند.

وی خاطرنشان کرد: با توجه به وقوع سیلاب ۹۸ در لرستان و پس از آن کرونا طی دو سال اخیر صنعت گردشگری در لرستان با رکود مواجه شد که در حال حاضر خوشبختانه با افزایش تعداد گردشگران به لرستان روبه‌رو هستیم و امیدواریم با آمادگی کامل و ارائه خدمات بهینه در قالب ستاد خدمات سفر شاهد بهبود صنعت گردشگری باشیم.

قاسمی ادامه داد: تمهیدات لازم برای راهنمایی مسافران و گردشگران داخلی و خارجی در سطح استان لرستان اندیشیده شده است و پرسنل میراث‌فرهنگی در همه بناهای تاریخی استان از جمله قلعه فلک‌الافلاک، خانه‌های تاریخی، بازارچه صنایع‌دستی و سایر جاذبه‌های گردشگری آماده میزبانی از مهمانان نوروزی هستند.

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

هلدینگ ساختمانی کاط شرکت گاز کابینت کاط هلدینگ ساختمانی کاط

فرهنگی

ورزشی

شهدا