معاون رئیس جمهور: هوش مصنوعی و تحول دیجیتال شرط بقای صنعت پتروشیمی کشور است

به گزارش نسیم صبا از ایرنا،حسین افشین روز (سه‌شنبه) ۱۶ دی‌ماه ۱۴۰۴ در مراسم افتتاحیه سومین همایش و نمایشگاه بین‌المللی ایران پتروکم ۱۴۰۴ با تأکید بر نقش تصمیم‌گیری هوشمند در آینده صنعت پتروشیمی، با اشاره به تجربه مشترک فعالان این صنعت گفت: برج تقطیر در صنعت پتروشیمی صرفاً یک تجهیز نیست، بلکه قلب تصمیم‌گیری است؛ جایی که اگر دما، فشار، خوراک و زمان‌بندی به‌درستی تنظیم نشود، نتیجه آن افت کیفیت، افزایش هزینه یا ریسک عملیاتی خواهد بود و حتی یک تصمیم دیرهنگام یا تنظیم نادقیق می‌تواند کل زنجیره را متأثر کند.

وی با بیان اینکه صنعت پتروشیمی ایران امروز دقیقاً در چنین نقطه‌ای قرار دارد، افزود: امروز خوراک، زیرساخت، نیروی انسانی و تجربه چند دهه‌ای در اختیار داریم اما آنچه تعیین‌کننده شده است، نه ظرفیت اسمی بلکه کیفیت تصمیم‌گیری است؛ تصمیمی که باید لحظه‌ای، مبتنی بر داده و پیش‌نگر باشد و در همین نقطه است که تحول دیجیتال و هوش مصنوعی از یک ابزار فناورانه، به یک مؤلفه حکمرانی صنعتی تبدیل می‌شود.

رئیس بنیاد ملی نخبگان با تشریح نقش هوش مصنوعی در صنعت پتروشیمی اظهار کرد: هوش مصنوعی به‌معنای دیدن قبل از وقوع، فهم رفتار فرایند پیش از خطا، کاهش توقف‌های ناخواسته، بهینه‌سازی مصرف انرژی، افزایش ایمنی و مدیریت ریسک به‌جای واکنش به بحران است. داده‌های صنعتی امروز همان خوراک جدید هستند، اما داده خام ارزش نمی‌سازد و همان‌طور که خوراک خام بدون تقطیر محصول نهایی نمی‌دهد، داده نیز بدون تحلیل هوشمند صرفاً انباشت خواهد بود. مغز این برج امروز الگوریتم، تصمیم‌یار و سامانه‌ای است که به مدیر کمک می‌کند تصمیم درست را زودتر ببیند.

افشین با اشاره به رویکرد معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری در این حوزه تصریح کرد: ما این موضوع را صرفاً از زاویه فناوری نمی‌بینیم، بلکه از زاویه بهره‌وری ملی به آن نگاه می‌کنیم. وقتی از پلتفرم‌های بومی دیجیتال صحبت می‌کنیم، منظور سامانه‌هایی است که از اتاق کنترل مجتمع‌ها تا زنجیره تأمین، نگهداشت، فروش و صادرات را به هم متصل کند و مدیریت یکپارچه بسازد.

وی با تاکید بر اینکه این مسیر بدون اتصال واقعی شرکت‌های دانش‌بنیان به بنگاه‌های بزرگ صنعتی ممکن نیست، ادامه داد: هوش مصنوعی بدون اتصال به داده واقعی صنعت در حد آزمایش باقی می‌ماند و صنعت بدون اتصال به این مغز هوشمند، هر سال با افزایش هزینه‌های پنهان مواجه می‌شود.

افشین، با اشاره به تجربه شرکت‌های بزرگ منطقه خاطرنشان کرد: نگاهی به آرامکو و سابیک نشان می‌دهد که آن‌ها سال‌هاست دریافته‌اند مزیت رقابتی آینده در بشکه و تن خلاصه نمی‌شود، بلکه در کیفیت تصمیم نهفته است. این شرکت‌ها با سرمایه‌گذاری جدی در تحول دیجیتال، زنجیره ارزش خود را از کاهش مصرف انرژی و افزایش ایمنی تا مدیریت کربن بازطراحی کرده‌اند و این تصمیم‌ها، تصمیم‌های فناورانه صرف نیستند، بلکه تصمیم‌های راهبردی صنعتی محسوب می‌شوند.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در ادامه با اشاره به نقش هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس، گفت: در این چارچوب، هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس می‌تواند و باید نقش پیشران را ایفا کند؛ نه فقط به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده، بلکه به‌عنوان تنظیم‌کننده استاندارد آینده صنعت. صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه شرکتی برای همین مأموریت معنا پیدا می‌کند؛ سرمایه‌گذاری هدفمند بر فناوری‌هایی که خروجی صنعتی مستقیم دارند، نه پروژه‌های پراکنده. تمرکز صحیح این صندوق بر هوش مصنوعی صنعتی، تحلیل داده‌های فرایندی و سامانه‌های پیش‌بینی، علاوه بر بازده مالی، به کاهش ریسک، افزایش تاب‌آوری و ارتقای جایگاه منطقه‌ای صنعت منجر خواهد شد.

افشین در ادامه با تأکید بر جایگاه جزیره کیش در این تحول بیان کرد: کیش در این معادله یک نقطه عادی نیست و می‌تواند اتاق کنترل این تحول باشد؛ جایی که داده تجمیع و تحلیل می‌شود و تصمیم به صنعت بازمی‌گردد. مزیت کیش در سرعت اجرا، دسترسی به سرمایه، نزدیکی به صنایع جنوب و امکان ایجاد زیرساخت‌های پردازشی جدید است و اگر قرار باشد صنعت پتروشیمی ایران مغز دیجیتال داشته باشد، کیش یکی از منطقی‌ترین نقاط برای استقرار آن خواهد بود.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور افزود: ما در معاونت علمی این مسیر را طراحی کرده‌ایم و با همکاری صنعت، می‌توان کیش را به هاب هوش مصنوعی پتروشیمی منطقه تبدیل کرد.

وی، پیوند صنعت و دانشگاه را شرط تحقق هوش مصنوعی صنعتی دانست و گفت: هیچ‌کدام از این مسیرها بدون ارتباط پایدار با دانشگاه ممکن نیست. تجربه جهانی نشان می‌دهد که هوش مصنوعی صنعتی از دل آزمایشگاه‌هایی بیرون می‌آید که صنعت در آن حضور فعال دارد و داده واقعی را وارد می‌کند. برنامه توسعه آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی در دانشگاه‌های شریف، تهران و علم و صنعت با هدف تبدیل علم به تصمیم صنعتی طراحی شده است و این مسیر زمانی موفق می‌شود که صنعت، دانشگاه را شریک بداند نه پیمانکار.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: برج تقطیر صنعت پتروشیمی ایران ایستاده است و آینده آن نه با افزایش خوراک، بلکه با کیفیت تنظیم تعیین می‌شود و هوش مصنوعی ابزار این تنظیم است و تصمیم به سرمایه‌گذاری در تحول دیجیتال، تصمیمی درباره آینده صنعت نه صرفاً فناوری است.

افشین گفت:آینده صنعت پتروشیمی منتظر نمی‌ماند، آینده باهوش است و مدیری که زودتر ببیند، زودتر تصمیم بگیرد و زودتر بسازد، برنده میدان خواهد بود. در صنعتی که ثانیه‌ها تصمیم می‌سازند، هوشمند بودن دیگر انتخاب نیست، بلکه شرط بقا است.

بر اساس اعلام معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، سومین همایش و نمایشگاه بین‌المللی ایران پتروکم کیش از ۱۶ الی ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی جزیره کیش در حال برگزاری است.